งานผลิตภัณฑ์เสื่อ สาดจากต้นกก
การทอเสื่อมีขั้นตอนการผลิตตั้งแต่การคัดเลือกวัตถุดิบ
กระบวนการผลิต การเก็บเกี่ยวต้นกก เมื่ออายุกกได้ประมาณ 2-4 เดือน
กกเริ่มมีความเหนียวพอประมาณ โดยสังเกตต้นกกออกดอก
ซึ่งเป็นระยะที่มีความเหนียวจึงเริ่มตัดกกได้
โดยใช้มีดหรือเคียวตัดบริเวณโคนต้นเพื่อให้กกแตกหน่อขึ้นมาใหม่ การกรีดและการตากกก
รายละเอียด ดังนี้
1. นำต้นกกที่ทำการตัดปลายส่วนที่เป็นดอกออก
2.ใช้มีดที่มีลักษณะปลายแหลม
ซึ่งทำมาจากเลื่อยอันเล็ก ๆ นำมาตัดให้เป็นปลายแหลม
3. กรีดกกในแต่ละเส้นให้กึ่งกลางทุกเส้น
ซึ่งในแต่ละเส้นต้นกกจะมีขนาดไม่เท่ากัน ถ้าหากเป็นต้นกกที่มีขนาดเล็ก
ก็จะทำการกรีดตรงกลางเพียงครั้งเดียวก็ใช้ได้แล้ว
แต่ถ้าต้นกกใหญ่ขึ้นมากหน่อยก็จะทำการกรีดเหมือนกันแต่จะมีส่วนที่เสีย 1 เส้น เพราะถ้าไม่อย่างนั้น ต้นกกที่กรีดจะใหญ่เกินไป เวลาตากจะไม่แห้ง
4.หลังจากทำการกรีดหัวแล้วจะต้องนำไปตาก
โดยวางเรียงกันเป็นแนวยาวโดยการใช้ไม้แผ่นยาว ๆ เวลาตากต้องตากให้บาง ๆ
เพื่อจะได้แห้งเร็ว จะต้องตากประมาณ 2-3วัน
5.วันแรกจะตาก ๑ วันเต็ม
ๆ จากนั้นก็จะนำมามัดปลายเป็นมัดเล็ก ๆ และต้องตากอีก 2 วันให้กกนั้นแห้ง
6.จากนั้นนำต้นกกมาสางเอาปลอกของต้นกกและส่วนหัวออก
7.นำต้นกกที่สางเสร็จแล้วนำมามัดเป็นมัด
ๆ เพื่อรอทอเป็นเสื่อ
ขั้นตอนการการย้อมสี
1. นำกกที่ทำการมัดเสร็จเรียบร้อย ไปแช่น้ำประมาณ 10 ชั่วโมง เพื่อให้ต้นกกนิ่ม
2. ต้มน้ำให้เดือด ต้องใช้หม้อหรือกระทะขนาดใหญ่
3. ใส่สีย้อมผ้าที่ต้องการย้อมลงไป สีที่นิยมใช้มากที่สุดคือ สีแดง สีน้ำเงิน สีเขียว เพื่อให้สีติดได้ดีการต้มน้ำควรใส่เกลือ 1 กำมือ
4.นำต้นกกที่แช่ไว้ในน้ำใส่ลงไปในหม้อหรือกะทะที่น้ำกำลังเดือดทิ้งไว้ประมาณ 10-15 นาที หลังจากนั้นก็นำกกออกจากหม้อหรือกะทะ แล้วนำไปแช่น้ำ
5.จากนั้นก็นำขึ้นทิ้งเอาไว้โดยการตากในที่ร่ม และมีลดพัด ประมาณ 3-4 วัน เพื่อให้ต้นกกแห้ง จากนั้นก็สามารถนำมาใช้ได้
วิธีการทอเสื่อ
1.การร้อยเสื่อ โดยการใช้เอ็นร้อยที่ฟืม ซึ่งจะมีช่องที่เจาะรูเอาไว้ตามขนาดของคืบที่กำหนดเอาไว้ แล้วมัดเป็นเงื่อนติดกับไม้กลม ๆ ให้แน่นเพื่อป้องกันไม่ให้หลุดขณะที่ทำเสื่ออยู่
2. จากนั้นเมื่อร้อยเสื่อเสร็จก็จะเป็นการกดฟืมให้ติดกับกี่ด้านล่าง เพื่อเริ่มการทอเสื่อ
3. มีการพุ่งเสื่อคือใช้ต้นกกโดยการใช้กระสวยเป็นตัวนำไป ต้นที่ใช้ใช้สลับกันคือ จะใช้โคน 1 ครั้ง แล้วกระทบเสื่อ 1 ครั้ง แล้วใช้ปลาย 1 ครั้ง แล้วกระทบเสื่อ 1 ครั้ง ทำอย่างนี้ติดต่อกันเรื่อย ๆ จนเต็ม
4. เมื่อเสื่อเต็มลดก็จะมีขึ้นลดใหม่ แต่ต้องมีการตัดริมเสื่อเสียก่อนจากนั้นก็เริ่มลดใหม่เหมือนกับการขึ้นหน้าใหม่
5. การใส่สีจะเริ่มใส่เมื่อตอนแรกและตอนสุดท้าย สีที่นิยมใส่กันมากที่สุดคือ สีแดง เขียว
6. การมัดริมเสื่อ เมื่อทอเสื่อเสร็จเรียบร้อยก็จะมีการตัดเสื่อออกจากกี่ จากนั้นก็จะมีการตัดริมเสื่ออีกครั้งและจะมีการแต่งเสื่อให้สวยอีกครั้งโดยใช้มีดโกน
เสื่อแบบผับ แบบผกพาง่ายและสะดวก
การวางจำหน่ายเสื่อและสาด มีหลายขนาดหลายราคา
เสื่อและสาดเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นการเสริมสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนและครอบครัว ซึ่งสินค้าเป็นงานฝีมือสามารถนำจัดจำหน่ายสู่ท้องตลาดในราคาที่เป็นกันเอง และสามารถนำไปใช้ในการปูนอน ปูนั่ง เป็นต้น
ขอขอบคุณเว็บจาก
http://www.otoptoday.com/wisdom/8562/%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%9A
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น